Ile powietrza potrzebuje pomieszczenie? Wartości nawiewu i wywiewu wentylacji dla domów, biur i lokali usługowych

Budujesz dom, remontujesz lokal albo otwierasz gastronomię czy warsztat? Zanim kupisz wentylator, sprawdź, ile powietrza musi wymieniać Twoje pomieszczenie. Poniżej zebraliśmy aktualne wartości z polskich i europejskich wytycznych w jednym miejscu: liczby, tabela, dobór urządzenia.

Jak liczyć wentylację – dwie metody

W praktyce spotkasz dwa sposoby zapisu:

• m³/h na osobę lub na pomieszczenie – stosowany w domach i budynkach użyteczności publicznej,
• krotność wymian (ACH, 1/h) – ile razy na godzinę wymieniana jest cała kubatura pomieszczenia; stosowany w gastronomii, przemyśle, garażach.

Przelicznik: kubatura (m³) × krotność = wydajność (m³/h). Przykład: sala 60 m² × 3 m wysokości = 180 m³; przy 5 wymianach/h potrzebujesz wentylatora o wydajności 900 m³/h. Jeśli w dokumentacji widzisz l/s – pomnóż przez 3,6, żeby otrzymać m³/h.

Domy i mieszkania – wymagane strumienie wywiewu

Podstawą jest norma PN-83/B-03430/Az3:2000, na którą powołują się Warunki Techniczne (WT). Minimalne wartości wywiewu:

• kuchnia z kuchenką gazową: 70 m³/h,
• kuchnia z płytą elektryczną: 50 m³/h (w mieszkaniu do 3 osób – 30 m³/h),
• łazienka: 50 m³/h,
• WC oddzielne: 30 m³/h,
• garderoba / pomieszczenie bez okna: 15 m³/h,
• pokoje mieszkalne: minimum 20 m³/h na osobę (wentylacja nawiewna lub rekuperacja).

Dom jednorodzinny 120–150 m² dla 4 osób potrzebuje zwykle 250–400 m³/h strumienia nominalnego. W nowych budynkach standardem jest rekuperacja: odzyskuje ciepło z powietrza wywiewanego, obniża koszty ogrzewania i spełnia wymagania WT dotyczące energochłonności. Dobór centrali: Komfovent Domekt R300V (dom do ok. 120 m²), Domekt R400V / R450V (130–180 m²), Domekt R600H (większe domy i małe lokale). Pełna oferta: rekuperatory wentec.pl.

Remontujesz mieszkanie i nie możesz prowadzić kanałów? Rekuperator ścienny AIRO+ 160 wentyluje pojedynczy pokój bez instalacji kanałowej – odzysk ciepła do 97%, montaż w jeden dzień, tylko otwór w ścianie i zasilanie. Więcej modeli: rekuperatory ścienne jednorurowe.

Do łazienek i WC w domach wystarczy cichy wentylator łazienkowy 50–100 m³/h.

Biura, sklepy, szkoły, gabinety – wartości na osobę

WT wymagają minimum 20 m³/h na osobę w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Norma PN-EN 16798-1 (następczyni PN-EN 15251) zaleca dla standardowego komfortu (kategoria II) ok. 25 m³/h na osobę plus ok. 2,5 m³/h na każdy m² podłogi. W praktyce projektowej przyjmuje się:

• biura: 30–40 m³/h na osobę,
• sale konferencyjne: 30–50 m³/h na osobę,
• szkoły, przedszkola: 20–30 m³/h na dziecko (min. 20 wg WT),
• sklepy i salony: 20–30 m³/h na osobę lub 2–4 wymiany/h,
• gabinety lekarskie, kosmetyczne: 30–50 m³/h na osobę, 4–6 wymian/h,
• salony fryzjerskie: 6–8 wymian/h (opary preparatów),
• siłownie, fitness: 40–60 m³/h na osobę, 6–8 wymian/h.

Biuro dla 10 osób o powierzchni 80 m² potrzebuje ok. 400–500 m³/h nawiewu i tyle samo wywiewu. Do takich lokali sprawdzają się wyciszone wentylatory kanałowe Havaco: ICM SILENT 160 (530 m³/h) lub ICM SILENT 200 (840 m³/h) do sufitu podwieszanego, a tam, gdzie liczy się rachunek za prąd – ICM-EC 125 (560 m³/h) z silnikiem EC i płynną regulacją 0–10 V. Cała kategoria: wentylatory kanałowe.

Dla lokalu do 150–200 m² z odzyskiem ciepła dobrym wyborem jest centrala Domekt R600H o wydajności ok. 600 m³/h. Pojedynczy gabinet lub salon kosmetyczny bez kanałów obsłuży AIRO+ 160.

Gastronomia – kuchnia i sala

To najbardziej wymagająca branża. Wartości praktyczne:

• kuchnia restauracyjna: 20–30 wymian/h; wywiew z okapu liczony ze strumienia ciepła urządzeń (orientacyjnie 800–1500 m³/h na 1 m bieżący okapu przy urządzeniach gazowych),
• sala konsumpcyjna: 30–50 m³/h na osobę, nawiew i wywiew zbilansowane,
• zaplecze, magazyn: 2–4 wymiany/h,
• sanitariaty dla gości: 50 m³/h na miskę, 25 m³/h na pisuar.

W kuchni wywiew musi być większy od nawiewu (podciśnienie zatrzymuje zapachy w kuchni), a wentylator musi znosić tłuszcz i temperaturę. Do okapów w małej i średniej gastronomii sprawdza się wentylator dachowy kuchenny RKH-315M (1800–2200 m³/h) z silnikiem poza strumieniem powietrza, a do większych kuchni – izolowane wentylatory kuchenne Havaco COOKVENT z oferty kanałowej.

Hale, magazyny, warsztaty, garaże – krotność wymian

• magazyn wysokiego składu: 1–2 wymiany/h,
• hala produkcyjna lekka: 3–6 wymian/h,
• warsztat samochodowy, lakiernia (bez kabiny): 8–15 wymian/h,
• garaż podziemny: wg WT wentylacja mechaniczna z czujnikami CO, projektowo 5–6 wymian/h w trybie awaryjnym,
• pralnia, myjnia: 10–15 wymian/h,
• kotłownia gazowa: nawiew i wywiew grawitacyjny wg wymagań instalacji gazowej.

Hala 400 m² × 5 m = 2000 m³ przy 4 wymianach/h to 8000 m³/h – tu pracują wentylatory dachowe, montowane poza strefą hałasu i nie zajmujące miejsca w środku. Do warsztatu lub zaplecza: Turkan fi 160 (500 m³/h). Do średnich obiektów: Havaco RBH-315 (1500 m³/h) lub RKH-315M (2200 m³/h), gdy powietrze jest gorące lub zatłuszczone. Do hal i obiektów użyteczności publicznej: wentylatory dachowe Konwektor WVPKH 315 i większe rozmiary do fi 400. Cała kategoria: wentylatory dachowe.

Tabela zbiorcza – szybki dobór

Trzy zasady, o których zapomina większość inwestorów

1. Nawiew musi być zbilansowany z wywiewem. Sam wentylator wywiewny bez dopływu powietrza (nawiewniki, kratki, rekuperacja) nie osiągnie deklarowanej wydajności.
2. Wydajność katalogowa to wartość przy zerowym oporze. Dobieraj urządzenie z zapasem 20–30% na kanały, filtry i kratki albo sprawdź wydajność przy sprężu z krzywej producenta.
3. Silnik EC z płynną regulacją zwraca się w 2–3 lata w lokalach użytkowych – wentylacja pracuje wtedy dokładnie na tyle, ile potrzeba, a nie na maksimum.